4 - Helios’a Adak
					FBA2022-6013
					Proje 6013: 4	Envanter No:  BH-1
					Koordinat	36°31'27.85"K / 30°33'8.13"D
					Ölçüm Hassasiyeti	Bitki örtüsünün yoğun olduğu yerlerde 1 m
					Konumu	in-situ             incertus
					Bulunduğu Yer	Tetrogonal Agora girişinin sağında orijinal lokasyonunda bulunmaktadır.
					Tarih Aralığı	MÖ 4.yüzyıl
					Materyal	Koyu renkli mermer.
					Ölçüler	yükseklik: 0,32 m; genişlik: 0,78 m; derinlik: 0, 60 m
	Yazıt İçeriği
	Hellence
	Türkçe
	Hellokrates oğlu Sotas, Helios rahibi olduğu sırada (bunu) Helios’a ve diğer tüm tanrılara (adadı)(Tüner Önen.2008:307-308)
	Harf Niteliği
	Harf Karakteri				Kübik ve özenli yontulmuş yazı karakteri	Harf Yüksekliği	0,018-0,020 m.
	Majüskel					Minüskel
	Yazıt Taşıyıcısının Konservasyon Durumu
	1	Müdahale Tarihi			Konsevasyon Ekibi	Kullanılan Malzemeler	Yapılan Değişiklikler
		11/6/2020				Blokaj harcı	Zemin Tesviyesi
		Konservasyon öncesi görünüm				Konservasyon sonrası görünüm	Analiz
							Yazıt kaidesine oturacağı zemini tesviye amacıyla blokaj harcı uygulanarak sabitlenmiştir.
	Edisyon
	Adak – Tüner – Şahin 2006, 3 nr. 1.
	Metin Yorumu
	Str. 1 Σωτᾶς Yunanistan’da çok sevilen bir Yunan ismidir. Rhodos adasında da sıkça karşılaşılmaktadır1. Sotas’ın baba ismi Ἑλλοκράτης ise gördüğümüz kadarıyla bu formda hiç kullanılmamıştır. Bu isim Merkezi Yunanistan’da oldukça yaygın kullanılan Ἑλλανοκράτης ismiyle özdeşleştirilebilir2. Hellas’la birleştirilen isim İ.Ö. 5./4. yüzyılda Lykia-Pamphylia arasındaki sınır bölgesinde de moda olmuş gözükmektedir. Öyle ki Helenistik Dönem Lykia’sında Hellaphilos ismi de ünlüdür. Bu Hellaphilos doğu Lykia Dynastı Apollonios’un babasıdır. Hellaphilos Phaselis’in 20 km güneybatısındaki Eren Tepe üzerinde yer alan dynastlık merkezi yakınında kendisi için görkemli bir kaya mezarı yaptırmıştır: Τῇδε θανὼν κεῖμαι Ἀπολλώνιος ‘Ελλαφίλου παῖς. | ἠργασάμην δικαίως, ἡδὺν βίον εἶχον ἀεὶ ζῶν, | ἐσθίων καὶ πίνων καὶ παίζων. ἀλλ᾿ ἴθι χαίρων3. Hellaphilos esasen yerli bir kişiyken, Phaselis’teki Hellokrates Yunan olmalıdır. Onamastik Phaselis’in kendi Yunan kimliğini Roma Dönemi’ne kadar koruduğunu göstermektedir. Öyle ki İ.Ö. 250-130 yılları arasındaki döneme ait kent sikkeleri üzerinde geçen 77 memur isminin hepsi de Yunan ismidir(Tüner Önen.2008:307-308). Str. 2-3 Burada anılan diğer tanrılardan, kentte saygı gören Athena, Zeus, Apollon, Hermes, Hestia, Ge ve adını bilmediğimiz diğer tanrılar anlaşılmalıdır. Tanrı Helios Dor diyalektinde verilirken, ἱερητεύσας’ın (= ἱερατεύσας) Ion diyalektinde yazılması dikkat çekicidir. Bilindiği üzere tanrı Helios’un en ünlü kült yeri Rhodos’tur5. Helios kültü Phaselis’te tıpkı Athena Polias’ınki gibi kentin kuruluşundan itibaren var olmuştur. Rhodos’lu kolonistler kendi tanrılarını yeni yerleştikleri Phaselis kentine de taşımış ve burada tanrı için bir kült kurmuşardır. Helios, Mausollos ile Phaselis’liler arasındaki antlaşma metninde Zeus ve Ge ile birlikte yemin tanrısı olarak anılır. Bu durum da tanrının Phaselis’teki baş tanrılardan biri olduğunu desteklemektedir. Helenistik Dönem’e ait kent sikkelerinde de sık sık Helios portresi görülmektedir6. Helios Tapınağı’nın kesin yeri bilinemese de akropolis üzerinde yer aldığı tahmin edilebilir. Matern, tanrı Helios’un Rhodos’ta bile mütevazi bir alanda tapınım görmesinden dolayı, bu tanrının kapalı tapınaklar yerine açık kutsal alanlarda tapınım gördüğünü düşünmüştür7. Dolayısıyla böylesi bir kutsal alanın yerini saptamak ta oldukça zordur(Tüner Önen.2008:307-308)
	Bibliyografi
	1	Akçay, A 2016, Kültürel miras araştırmalarında kullanılan yeni teknolojik yaklaşımlar: Phaselis yazıtları örneği. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
	Araştırma Durumu
	FBA2022-6013 kapsamında araştırma ve geliştirme çalışmaları devam etmektedir.